وبلاگ

جراحان رباتیکی، جراحان عصر جدید

شاید تا به حال با دقت زیادی به حرفه ی پزشکان جراح توجه نکرده باشید؛ با کمی توجه به جزئیات این کار بسیار دشوار درمیابیم که جراحان، بیشترین رابطه را با جان انسان ها دارند. واضح است کاری که یک جراح با بدن بیمارانش انجام می دهند، در صورت نبود مجوز یک جنایت محسوب می شود. جراحان مانند یک خیاط می برند و تغییر شکل می دهند و مانند نجارها تعمیر می کنند و می سازند! در نتیجه می توان گفت دانش جراحان برای دنیای پزشکی بسیار حیاتیست.

اما در این مطلب قصد داریم علاوه بر آشنایی با ابزارآلات نسل جدید جراحی، درباره رخ دادن انقلابی در تکنولوژی جراحی نیز صحبت کنیم. لذا به این منظور لازم است یک دورنما از زمان حال و آینده ای همراه با ربات ها که در انتظارمان است داشته باشیم. در این بین سوالی مطرح می شود: چگونه به این نقطه رسیده ایم؟ چه شد که قبول کردیم ایجاد جراحت روی بدن و دستکاری داخل آن امکان پذیر است و حتی به بهبود ما ختم می شود؟

از گذشته تا به اکنون

برای پاسخ به این سوال باید نگاهی به گذشته نیاکانمان در 10000 سال قبل بیاندازیم. در جست و جوهای صورت گرفته توسط کاوشگران در چند سال اخیر، شاهد پیدایش جمجمه های سوراخ کاری شده هستیم؛ یک سوراخ ساده که بر روی یک جمجمه ایجاد شده بود و صدها اسکلت مانند همین جمجمه در تمام دنیا کشف شد!! بازه زمانی ایجاد این سوراخ ها به پنج تا ده هزار سال قبل  برمی گردد.

حالا تصور کنید شما پزشک یک دهکده در زمان "پارینه سنگی" (عصر حجر) هستید. و شما تعدادی بیمار دارید که مطمئن نیستید درگیر چه مریضی هستند... مثلا یکی از آن ها دچار بیماری حمله ای صرع است و شما این را نمی دانید. با خودتان فکر می کنید من درباره بیماری این مرد مطمئن نیستم اما اگر یک سوراخ در سرش ایجاد کنم می توانم بیماری اش را درمان کنم!

 این یکی از ابتدایی ترین تفکرات دنیای جراحی بود. یک نقطه آغاز برای درگیری با علوم پزشکی و جراحی که در آن زمان به آن رسیدیم. نکته متحیر کننده اینجاست که ما نمی دانیم چه مقدار تفکر مذهبی در این موضوع دخیل بوده است و یا چه مقدار از این کار به قصد درمان انجام شده است (اشاره به ممانعت های مذهبیون علیه جراحی بدن در زمان ابوعلی سینا)، اما چیزی که ما می توانیم بگوییم این است که این بیماران زنده می ماندند!

 باستان شناسان و پزشکان بر اساس نتیجه گیری از روی لبه سوراخ های ایجاد شده بر روی جمجمه های یافت شده به این نتیجه رسیدند که آن ها روزها، ماه ها و یا سال ها بعد از این درمان (سوراخ کردن جمجمه) زنده بوده اند. و حالا ما می توانیم شواهدی از تکنیک علوم بهینه شده را ببینم که هزاران سال در تمام دنیا دست به دست شده، به صورت مستقل در تمام دنیا رشد کرده و حتی در مکان های جغرافیایی که هیچ ارتباطی با مردم دیگر نداشته اند نیز رواج پیدا کرده است.

سیر تکاملی علوم جراحی

سیر تکاملی علوم جراحی تا چند دهه پس از این دوره ادامه داشت و پیشرفت چشمگیری در این زمینه حاصل شد. اما این در حالی  است که تا زمان رنسانس جراحان کمی محافظه کارتر از اجدادشان که جسورانه جراحی می کردند شده بودند. درواقع به شکل محدودتر و سطحی تری جراحی می کردند؛ شغل جراحی به یک تجارت تبدیل شده بود و پزشکان کمتر از نیاکانشان به فراخوانی مطالب جدید می پرداختند. همین امر سبب شده بود تا پزشکان آن زمان بین مردم مورد اعتماد نباشند و روابط عمومی بسیار ضعیف در این قشر بیداد می کرد!

از دیگر دلایل نامحبوب بودن پزشکان نبود داروهای ضد درد و عمل های جراحی تهاجمی بود! جراحی های آن دوره بسیار پر ریسک و دردآور بود. از این رو پزشکی قادر به کسب اعتبار در میان مردم بود که عمل را در کوتاه ترین زمان ممکن انجام میداد. هیچ کس نمیتواند تصور کند که یک بیمار چطور راضی شده که بدون مصرف داروهای بی حسی جراحت های سنگین روی بدنش ایجاد شود.

پیدایش فنون ضدعفونی کردن !

پس از گذشت سال های طولانی جراحی به سمت نسل کنونی هدایت شد. در عصر جدید داروهای بیهوشی به جرحان آزادی عمل بیشتری داد تا شروع به کاوش های عمیق تر در کالبد بیماران کنند.

داروهای بیهوشی واقعا یک انقلاب در جراحی بود. اما باز هم یک مشکل کاملا اساسی وجود داشت که بعد از یک عمل جراحی نفس گیر، نتیجه ای نامطلوبی به جا میگذاشت. آن هم عفونت های بسیار زیادی بود که حتی به مرگ بیمار ختم می شد. جراحی هیج آسیب دیگری نمی زد، اما عفونت خیلی سریع آن ها را میکشت. تا اینکه انقلاب بزرگ دیگری در جراحی به وقوع پیوست و آن فن ضد عفونی کردن بود.

Joseph Lister از بزرگترین طرفداران ضد عفونی کردن بود و البته مخالفین بسیار زیادی داشت. اما سرانجام، برتری طرز تفکر جوزف لیستر به تمامی پزشکان ثابت شد. برای مثال برداران mio با هدف آشنایی با متدهای ضدعفونی کردن lister به اروپا رفتند و با او ملاقات کردند. پس از برگشت به کلینیکشان در آمریکا آموخته بودند که قبل از عمل جراحی باید دست ها را شست! حتی امر به این سادگی هم نیاز به آموخته شدن داشت...

و اکنون به لطف گسترش این آموخته ها مرگ و میر به شکل قابل توجهی کاهش یافته و عمل های جراحی بدون منجر شدن به عفونت و مرگ بیمار کاملا اثربخش و مفید هستند. حالا شما می توانید هر عضوی از بدن را بهبود ببخشید و حتی پیوند اعضا بزنید! شما می توانید که عضو بدن یک انسان را بردارید و بر روی بدن یکی دیگر بگذارید و این عضو شروع به کارکند! و این گونه بود که جراحان عزت و احترام از دست رفته شان را پس از قرن ها تلاش کسب کردند.

اما پیشرفت علم تا آن زمان الزاما کیفیت زندگی بیمار را حفظ نمی کرد و تنها به نجات جانشان بسنده می کرد. چرا که افراد غیر سالم زمان خیلی سختی را سپری می کنند تا از برش های سنگین جراحی بهبودی یابند و مانند سابق به زندگی سالم خود بازگردند.

 سوالی که باید پرسیده می شد این بود: "خوب، آیا ما می توانیم همین جراحی را با شکاف ها و برش های کوچکتر انجام دهیم ؟" چرا که نه! و این گونه بود که جراحی لاپاراسکوپی ابداع شد.

جراحی لاپاراسکوپی

در این متد، جراحی به وسیله یک بازوی دراز، اما تنها با یک برش کوچک انجام می شد. بیشتر ابزار جراحی که در این بازوها به کار رفته از صدها سال قبل در دسترس بوده اند اما فقط به شیوه سنتی مورد استفاده قرار می گرفتند. این پروسه تا زمانی که تغییراتی در تکنولوژی دوربین ها به وجود آمد ادامه داشت!

بله درست فهمیدید، دوربین های بسیار کوچک که برای عمل جراحی ساخته می شوند. به این صورت که پزشک توسط این لوله های کوچک قابل کنترل، که به سر آن دوربینی متصل است وارد بدن می شوند؛  یک روش بسیار متفاوت از چیزی که شما از جراحی تصور می کنید.

 سه ابزار از دو جهت و دو برش مختلف وارد بدن می شوند، یک دوربین که برای نمایش محل جراحیست و دو ابزار دیگر که یکی برای برش و دیگری برای نگه داشتن بافت بدن است. در طی ده سال، بعد از اولین عمل جراحی کیسه صفرا که توسط روش لاپاراسکوپی (از طریق لوله) انجام شد تعداد زیادی از عمل های کیسه صفرا دیگر نیز از همین طریق به سرانجام رسید. اما برای این انقلاب تلفاتی نیز وجود داشت. یادگیری این تکنیک بسیار سخت تر از چیزی بود که همه انتظارش را داشتند. نرخ یادگیری بسیار زیاد بود و پیچیدگی بسیاری داشت.

جراحان مجبور بودند علاوه بر کنترل ابزار آلات با دست خود نیز کار کنند و کنترل این وضعیت به شدت سخت بود. این شرایط موجب طراحی و توسعه ربات جراح شد!

ساخت اولین ربات جراح
با ساخت اولین ربات جراح به نام ربات داوینچی، پزشکان قادر شدند تنها مچ دست خود را در آن سوی برش و داخل بدن بیمار قرار دهد. این روش در مقایسه با جراحی لاپاراسکوپی اثر بخشی بیشتری دارد چرا که شما می توانید دقیقا سوزن را روی ربات خود جا دهید سپس به داخل بدن منتقل کنید که این کار ویرایش ریزترین بافت ها را نیز میسر می سازد. دست پزشک به صروت متداوم در حال ایجاد تغییر و جنبش است و ربات توسط ابزارآلات ریز، دقیقا حرکت و جنبش دست را پیگیری و شبیه سازی می کند.

داوینچی یک ربات بزرگ و پیچیده است. جراح پشت کنسول یا میز فرمان می نشیند، و ربات را با کنترلرها کنترل می کند. ربات وظیفه دارد عینا حرکات دست جراح را شبیه سازی کند. پزشک یک دوربین سه بعدی دارد و در نتیجه یک تصویر سه بعدی از محل جراحی می بیند که موجب افزایش دقت هنگام عمل است.

از سال 1999 که ربات داویینچی معرفی شده است تا به اکنون به تعداد  زیادی به فروش رسیده و در روند جراحی هایی اعم از برداشت پروستات مورد استفاده قرار گرفته است.

جالب است بدانید عمل جراحی قلبی که در حال تپش است، بدون شکافتن قفسه سینه با این ربات میسر شده و از بین استخوان های دنده انجام می شود!

چرا ربات جراح برای همه عمل ها استفاده نمی شود؟

با وجود مزایا بیشمار ربات داوینچی مسلما این سوال برایتان پیش می آید که چرا همه جراحی ها از این طریق انجام نمی شود؟ برای سوال شما چند پاسخ وجود دارد؛ هزینه اولین موردی است که به آن برمی خوریم. ما در حال صحبت راجب یکی از بزرگترین و پیچیده ترین ربات های جهان هستیم که مجهز به  تمام ابزارآلات فوق حرفه ای جراحی است. جراحی شدن توسط یکی از این ربات ها برای شما به اندازه یک جراح بسیار متبحرهزینه خواهد داشت.

 بیماران پس از اتمام عمل جراحی تنها یک سوراخ بخیه شده روی بدن خود خواهند دید و این بسیار هیجان انگیز است! تصور کنید که به چه جاهایی می توانیم با این ابزار دسترسی داشته باشیم. ما می توانیم داستان انقلاب جراحی آینده را اکنون بنویسیم. میتوان حدس زد که با وجود ربات داوینچی واقعا به بقیه راه این انقلاب رسیده ایم، ما نه تنها نیاز داریم که از دستانمان برای استفاده از این ابزار استفاده کنیم، بلکه نیاز خواهیم داشت که چشمانمان را بر روی این راه جدید بگشاییم.

 ما قادر خواهیم شد که عمق سطح و پوسته اعضای بدن را نیز ببینم و بدانیم که دقیقا کجا را می خواهیم ببریم؟ از روشی بسیار دقیق تر و بهتر. بازوان این ربات همانند تعدادی کاوشگر میکروسکپی قابل انعطاف، وارد بدن می شوند و مستقیما با سلول ها ارتباط برقرار می کنند. ما میتوانیم به عصب ها نگاه کنیم،همه چیز را ببینم، بیماری ها را درمان کنیم، بیماران را بدون آسیب به زندگی سلبق برگردانیم و به توانایی فعالیت های عادی بیماران آسیب نرسانیم. حال نوبت شماست تا به این سوال پاسخ دهید که آیا حاضر هستید توسط ربات داوینچی روی بدنتان عمل جراحی انجام شود یا خیر؟

 




نظرات

نظری ثبت نشده است

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


فیلد مورد نظر را پر کنید
فیلد مورد نظر را پر کنید
فیلد مورد نظر را پر کنید
امتیاز*

ما را در اینستاگرام دنبال کنید @RobaticSchool